Adeiladwyd Ysgol Pentredŵr gan Gyngor Sir Ddinbych ac agorodd am y tro cyntaf yn 1909.

Daeth yn lle ysgol eglwys lai yn Eglwyseg a'r gred oedd y byddai ysgol newydd bwrpasol yn rhoi mwy o gyfle i'r plant ddysgu darllen ac ysgrifennu.

Roedd y boblogaeth wledig yn llawer uwch a theuluoedd yn llawer mwy bryd hynny. Roedd Chwarel Lechi'r Berwyn yn gyflogwr sylweddol, yn dod â theuluoedd newydd i’r ardal. Nid oedd yn anghyffredin i deuluoedd o hyd at 20 o bobl fyw yn yr un tŷ.

Cofrestrodd 30 o blant yn yr ysgol newydd ar yr unfed ar ddeg o Ionawr 1909. Erbyn dechrau Chwefror 1910 roedd 60 o blant rhwng 6 a 14 oed ar gofrestr yr ysgol.

Roedd Ysgol Pentredŵr yn ysgol boblogaidd yn y chwedegau a’r saithdegau, yn cael ei ffafrio am ei haddysg Gymraeg ac roedd plant yn cael eu cludo yno ar fws o Langollen. Erbyn 1982 roedd y niferoedd yn lleihau a chaewyd yr ysgol. Prynwyd yr adeilad gan Gymdeithas Pentredŵr a’r Fro i’w ddefnyddio fel Canolfan Gymunedol.

Gwahoddwyd cyn-ddisgyblion a staff Ysgol Pentredŵr i rannu eu straeon a’u profiadau am eu dyddiau ysgol a bywyd y pentref yn ystod y cyfnod o dros 70 mlynedd y bu’r ysgol ar agor.

Mae Cymdeithas Cymuned Pentredŵr wedi ffurfio partneriaeth â chwmni Making Sense Community Interest Company i gasglu’r atgofion hyn ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol, gyda chymorth ariannol gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri a chefnogaeth Amgueddfa Llangollen.

Dilynwch Gymdeithas Cymuned Pentredŵr a’r Fro (Pentredwr and District Community Association) ar Facebook.

 

Bydd ffotograffau a hanesion llafar yn rhan o’r wefan hon a gwefan Casgliad y Werin Cymru hefyd. 

 

Os hoffech gael rhagor o wybodaeth am y prosiect hwn cysylltwch â Ticky Lowe e-bost Mae'r cyfeiriad e-bost hwn wedi'i warchod rhag robotiaid sbam. Rhaid i chi alluogi JavaScript i'w weld.

 

FaLang translation system by Faboba